Studie-uitval verminderen door zinvol gebruik van learning analytics

Studie-uitval verminderen is een grote uitdaging in het Hoger onderwijs. Percentages als 28% uitval bij eerstejaars studenten liegen er niet om. Samen met Fontys Hogeschool ICT (FHICT) ging Drieam de uitdaging aan om door middel van het gebruik van learning analytics docenten & coaches tijdig inzicht te geven in het studiegedrag van studenten om vervolgens op tijd te kunnen bijsturen. 

Learning analytics

De afgelopen jaren is de hoeveelheid aan data verveelvoudigd en relatief makkelijk beschikbaar geworden. De analyse van deze data – uit bijvoorbeeld digitale werk- en leeromgevingen – kan hogescholen en universiteiten inzicht geven in het studiegedrag van studenten, de kwaliteit van het gebruikte onderwijsmateriaal, het gebruik van de digitale leer- en werkomgeving en de studievoortgang. 

Studieresultaten alleen zeggen weinig over hoe studiegedrag te verbeteren is. Naast het analyseren van studieresultaten kan ook gekeken worden naar data over studiegedrag; de activiteiten die leiden tot resultaten (denk bijvoorbeeld aan inlevergedrag, aanwezigheid en participatie in een online leeromgeving). Het gebruik van deze data om het leerproces beter te begrijpen en te optimaliseren noemen we learning analytics. Volgens deskundigen gaan learning analytics het onderwijs en het leren enorm veranderen. Tot nu toe verzamelen we voornamelijk gegevens over de output. We verzamelen nog maar weinig data over het leerproces zelf en over het rendement. Juist daar kunnen we nog een enorme slag in maken!

De rol van de coach

We zien in het Hoger Onderwijs steeds meer de verschuiving naar flexibeler en meer modulair onderwijs, waarbij meer keuzevrijheid bij de student ligt. Dit is een trend waarbij intensieve begeleiding van belang is. De studie-coach kan studenten helpen om de juiste keuzes te maken en op tijd bijsturen wanneer dat nodig is. Hiervoor is het wel van belang dat een coach de juiste tools in handen heeft. Daarom stelden wij coaches de vraag: ‘Wat heb je nodig om studenten goed te begeleiden in succesvol studeren?’. Antwoorden op die vraag waren o.a. inzicht in (online)studiegedrag van de student en een betere informatie overdracht tussen coaches. Op basis van deze inzichten en de recente ontwikkelingen rondom learning analytics ontwikkelden we het learning analytics dashboard ‘StudyCoach’.

Het dashboard

Een learning analytics dashboard is een hulpmiddel dat instellingen kunnen gebruiken voor het verzamelen, analyseren en rapporteren van studiedata. Belangrijke uitgangspunten bij een dergelijk dashboard zijn dat het visueel intuïtief en overzichtelijk is en dat het geïntegreerd wordt in het bestaande digitale landschap van de instelling. StudyCoach is dan ook geïntegreerd in de elektronische leeromgeving Canvas en laat een helder overzicht zien van de belangrijkste data aan docenten en coaches van FHICT. Deze inzichten helpen om vroegtijdig uitvallers te signaleren en bieden mogelijkheden om doelgerichte acties te ondernemen.

Weergave van een voorbeeld student.

De interventie: ‘closing the loop’

Met een helder overzicht van de belangrijkste data ben je er nog niet. Learning analytics wordt in de literatuur ook wel beschouwd als een cyclus (zie afbeelding). Doug Clow (2012) beschrijft in zijn cyclus vier fases. 

Fase 1 Data genereren: Studenten genereren data in (o.a.) de online leeromgeving. 
Fase 2 Data verzamelen: De relevante data wordt verzameld en visueel weergegeven in een dashboard.
Fase 3 Data analyseren: Docenten/coaches interpreteren de data. 
Fase 4 Interventies plegen: Interventies worden gepleegd om studiesucces van de student te bevorderen, hierbij gaat het om de juiste begeleiding op het juiste moment. 

Je kunt dus data produceren totdat je een ons weegt, maar als je niet in staat bent om deze data te interpreteren en interventies te plegen heeft een dashboard weinig nut. Het gebruik van learning analytics vraagt van docenten enige handigheid met ICT, kritisch denkvermogen en het vermogen om de data te interpreteren. Ondersteuning van docenten/coaches is daarbij van belang. Het kan docenten helpen enkele scenario’s door te nemen en in gesprek te gaan over de te plegen interventies. Men kan van elkaar leren en er kunnen richtlijnen worden opgesteld over hoe met een bepaalde situatie om te gaan.

Aan de slag

Docenten en coaches gaan aan de slag met StudyCoach. Het dient vooralsnog als signaleringsmiddel, waarmee docenten en coaches kunnen checken of hun beeld van de situatie klopt met wat de ‘statistieken’ op dat moment zeggen. Of andersom, dat docenten/coaches op tijd worden gewaarschuwd en signalen krijgen die ze anders niet zouden opmerken. Het dashboard wordt vervolgens gebruikt om discussies over het gedrag van de student op gang te brengen en acties te ondernemen. Deze acties kunnen worden vastgelegd in het dashboard.

De volgende stap is het ontdekken van patronen in de data die uitwijzen wat een succesvolle groep studenten onderscheidt van een minder succesvolle groep. Met dergelijke informatie kan een docent of coach veel doelgerichter interventies plegen en het resultaat van de interventies live monitoren d.m.v. het dashboard.